ArcheoHotspot Utrecht een groot succes

 Door: Alexander van de Bunt, adviseur archeologie bij Landschap Erfgoed Utrecht

Hoe word ik een archeoloog?

Het is alweer een aardige tijd geleden sinds mijn laatste blogbericht. De ArcheoHotspot Utrecht is nu ruim 6 weken open en wat is er toch veel gebeurd in de afgelopen weken. Een mooi moment om terug te blikken. In de maand februari is het ArcheoLAB in het Universiteitsmuseum bezocht door meer dan 2300 bezoekers! Een prachtig resultaat om mee te beginnen.

Kinderen luisteren aandachtig naar het verhaal van Lieke Noord.

De vrijwilligers gingen vanaf 31 januari al druk aan de slag met het nieuwe materiaal, namelijk scherven uit de Romeinse tijd. Het Romeinse aardewerk moest geordend worden, gedetermineerd en geïnventariseerd worden. In het ArcheoLAB kom je als vrijwilliger snel erachter dat je alle soorten aardewerk goed kan herkennen door te kijken naar het baksel, kleur, grofheid, fijnheid, rand, wand, bodem, enzovoorts. Wanneer museumbezoekers binnen komen dagen we ze graag uit om ditzelfde te doen en vaak met veel succes! Gaande de weg door doen leert men meer dan je denkt.

Iedereen kan meehelpen in het ArcheoLAB.

Daarnaast werken elke maandag studenten Oude geschiedenis van de Universiteit van Utrecht onder leiding van dr. Floris van den Eijnde hard aan de inventarisatie van de mediterrane/Griekse collectie van het Universiteitsmuseum. Een mooi project die een hele andere kant van de archeologie laat zien, namelijk de archeologie van Klassieke Oudheid! Zo gaan prachtig versierde stukken door de handen van de studenten waarbij ze onderzoeken wat het precies voor object is geweest. 

Studenten en Floris van den Eijnde aan het werk in het ArcheoLAB.

Regelmatig komen ook mensen/kinderen langs met mooie vondsten waarvan we mogen achterhalen wat het geweest kan zijn. Vaak varieert het van pijpenkoppen tot scherven die opgegraven zijn in de achtertuin tot metaalvondsten die door een zoeker op een akker gevonden zijn. Ook komen met grote regelmaat de gesteentes en fossielen langs die van enkele duizenden jaren tot miljoenen jaren oud zijn. Die zijn natuurlijk minstens zo interessant en vertellen op hun beurt en ander verhaal over de geschiedenis van onze aarde.

De trotse vinder van een Neohobilites - dat is een punt van een pijlinktvis uit het Krijt.

Nu zijn we alweer in de maand maart beland en valt er genoeg te doen in het ArcheoLAB. Het Romeinse aardewerk is voor nu afgerond en zal speciaal tijdens de Romeinenweek (30 april tot 8 mei) nog een keer terugkomen. Vanaf deze week gaan we in het ArcheoLAB aan de gang met het materiaal uit de Nieuwe Tijd uit Utrecht Leeuwesteyn (daterend van 1500 tot heden), dit zijn grote bakken met scherven waarvan we alles weer gaan restaureren naar hun oorspronkelijk vorm. Mocht je nu helemaal enthousiast worden van dit verhaal, kom dan vooral een keer langs in de ArcheoHotspot Utrecht, iedereen is welkom.

De Klassieke Oudheid in het ArcheoLAB - een Griekse Kylix, late 6e eeuw v. Chr.

 

ArcheoHotspots: de eerste twee weken als stagiair

Hallo Allemaal!

 

Ik zal me even voorstellen. Ik ben Nicolien Middag, tweede jaars student Cultureel Erfgoed van de Reinwardt Academie. Voordat ik aan mijn studie bij de Reinwardt Academie begon, heb ik ook nog twee jaar Archeologie gestudeerd in Deventer.

Ik ben samen met Jaap Smulders de komende vier maanden stagiair bij ArcheoHotspot, met Marloes van der Sommen als onze begeleidster. Tijdens mijn stageperiode zal ik me bezighouden met programmering, communicatie en pr van ArcheoHotspots landelijk.

 

Mijn eerste twee weken stage kan ik alleen maar vergelijken met het meegenomen worden door een regenboogkleurige wervelwind. Het was afwisselend, druk, veelzijdig en geweldig.

In de eerste week alleen al konden we de opening van de ArcheoHotspot in Utrecht en de opening van het DWDD pop-up museum in het Allard Pierson bijwonen. Dat is twee keer in één week champagne drinken en netwerken, buiten werkuren natuurlijk.

Want dat is niet wat deze stage inhoudt, het houdt ook in dat je, je veel moet gaan inlezen in een organisatie die al anderhalf jaar bestaat en hun doel, het verbreden van het archeologisch erfgoed.

 

In mijn geval sluit ArcheoHotspots aan bij mijn eigen ervaringen in de archeologie. Het is een prachtig vak, maar het is erg belangrijk dat het publiek ook weet wat archeologie inhoudt en waarom het zo belangrijk is. Als voormalig archeologie student ben ik zelf vaak tegen de muur aangelopen dat mensen gewoon niet begrijpen waarom je helemaal blij wordt van ‘scherfjes uit de grond.’

Toch ben ik er van overtuigd dat bijna iedereen wel een beetje archeoloog in zich heeft zitten. 

 

Even een anekdote om mijn statement uit te leggen: Ik kan me nog de eerste keer herinneren dat ik mijn moeder meenam naar de ArcheoHotspots in Amsterdam. Ze had al zo vaak mijn verhalen, over wat in haar optiek potjes en scherfjes zijn, moeten aanhoren dat ze nu toch maar meeging om het in het echt te zien. We waren nog maar net in het ArcheoLab of ze stond al bij de tafel vol met Faience/Majolica aardewerk en terwijl ik met één van de vrijwilligers aan het praten was, had zij al een heel Faience bord in elkaar gezet. Ik stond met open mond te kijken, hoe mijn moeder zichzelf helemaal verloor in het reconstrueren van de ene schotel na de ander.

 

In mijn eerste twee weken van stage, heb ik dat moment dat mensen de archeoloog in zichzelf ontdekken nog veel vaker mogen aanschouwen. Bij de opening van ArcheoHotspots Utrecht stond de jongste vrijwilliger, Cleo (8 jaar), te kijken naar de tafel vol scherven zoals de meeste kinderen van haar leeftijd zouden kijken naar speelgoed in de winkel. Bij Amsterdam ben ik al een paar keer in gesprek gegaan met de vrijwilligers, die dan enthousiast vertellen over hun ervaringen in de Archeologie.

En het zijn juist deze verhalen, dit enthousiasme waaraan ik denk als ik achter het bureau zit en probeer een programmering in elkaar te zetten, want ik maak het niet voor mezelf of voor Marloes, maar voor het publiek in de hoop nog veel meer mensen hun innerlijke archeoloog te laten ontdekken.

Even voorstellen...

Hallo iedereen, mijn naam is Jaap. Ik ben tweedejaars student op de Reinwardt Academie. Ik loop nu sinds 25 januari stage bij de ArcheoHotspots. Op mijn opleiding leer ik breed de skills die je nodig hebt in het erfgoed veld. Maar mijn stage zal anders zijn, mijn focus van de stage ligt vooral op vrijwilligersmanagement en coördinatie. Dit is een vak apart en ben ik redelijk onbekend in. Maar dat veranderen meteen in de eerste week, samen met Marloes bezocht ik een intervisie en workshop vrijwilligers begeleiden van de Vrijwilligers Centrale Amsterdam. Deze stage biedt mij niet alleen leuk en leerzaam werk, het biedt ook leuke evenementen. Zo had ik meteen de eerste week de kans om bij de opening van de nieuwe locatie in Utrecht te zijn en bij de Opening van het pop-up museum. Ik ben zeer enthousiast over mijn stage en kijk met veel plezier uit naar de komende vier maanden.

Feestelijke opening ArcheoHotspot Utrecht

 Door: Alexander van de Bunt, adviseur archeologie bij Landschap Erfgoed Utrecht

Vorige week woensdag 27 januari was de grote opening van ArcheoLAB in het Universiteitsmuseum van Utrecht, het ArcheoLAB ging zondag 31 januari open voor publiek. Vandaag blikken we terug op een veelbewogen week.

Openingswoord van Mariëtte Pennarts.

Tijdens de opening op 27 januari waren maar liefst 180 mensen aanwezig om een eerste blik te werpen op het nieuwe ArcheoLAB. Het openingswoord werd gedaan door Paul Voogt waarna werd overgeschakeld naar een live verbinding met het Archeologisch depot van Utrecht. Hier werd Annette Bakker, gemeentelijk archeoloog door Marloes ten Kate geïnterviewd over een aantal bijzondere vondsten, namelijk misbaksels! Hierna volgde het woord van de gedeputeerde Mariëtte Pennarts en moesten alle partners met elkaar een vaas in elkaar knutselen. Een mooie bezegeling van een goede samenwerking

Het lint wordt doorgeknipt door Mariëtte Pennarts en Cleo Huis in 't Veld.

Eenmaal toen het lint was doorgeknipt kon iedereen niet wachten om het ArcheoLAB te bezoeken. Iedereen raakte enthousiast met elkaar in gesprek en vrijwilligers werden alleen nog maar enthousiaster van het Romeinse materiaal wat op tafel lag. bezoekers gingen hier zelfs meteen mee aan de slag. Deze opening was een mooi moment en daar moest goed op gedronken worden.

Er werd al enthousiast gepuzzeld!

Voor het publiek ging het ArcheoLAB pas op zondag 31 januari open. Dit was een zeer druk bezochte dag met ruim 388 bezoekers. In het ArcheoLAB was het een komen en gaan van kinderen, volwassenen en geïnteresseerden. Sommige mensen waren op een gegeven ogenblik niet meer weg te krijgen bij het uitzoeken van het Romeinse aardewerk. Het Romeinse materiaal stelde ons niet alleen in staat om wat te laten zien van deze periode maar ook om mooie verhalen te vertellen. Hier maak je mensen niet alleen heel enthousiast van, maar gaat de archeologie ook echt leven!

De eerste bezoekers komen binnen in het ArcheoLAB.

De museumspecial was ook weer van de partij. Het universiteitsmuseum heeft een aantal botten in de collectie die duizenden jaren oud zijn. Door middel van koolstofdatering moet je erachter komen hoe oud deze botten daadwerkelijk zijn. De museumspecial zal elke week zondag in het ArcheoLAB zijn om 12:30 en 15:00.

Kinderen luisteren aandachtig naar het verhaal over koolstofdatering.

Morgen gaat de eerste grote ploeg van vrijwilligers aan de slag in het ArcheoLAB, een spannende dag. Zij zullen aan de gang gaan met Romeins aardewerk wat afkomstig is uit Bunnik. Dit wordt gedetermineerd, gesorteerd en verder uitgezocht. Een mooie klus om mee te beginnen.

We blikken terug op een geslaagde opening.

De laatste voorbereidingen voor de ArcheoHotspot Utrecht

Door: Alexander van de Bunt, adviseur archeologie bij Landschap Erfgoed Utrecht

Deze week is het dan zo ver! Aanstaande woensdag 27 januari is de feestelijke opening van de ArcheoHotspot Utrecht. Op dit moment wordt hard gewerkt aan de laatste voorbereidingen voor het ArcheoLAB. Als voorproefje nemen we alvast een kijkje achter de schermen. Vanaf zondag 31 januari is de ArcheoHotspot Utrecht open voor publiek.

Achter de schermen wordt hard gewerkt aan de laatste voorbereidingen van het ArcheoLAB. De vitrines worden ingericht, de beeldschermen worden gemonteerd en de vrijwilligers worden klaargemaakt voor hun eerste week in het ArcheoLAB. Voor ons was dit een magisch moment, maanden aan voorbereidingen en het eindresultaat mag er zeker zijn! Nu gaat het echt beginnen!

In het ArcheoLAB komen vijf tijdvakken te staan met elk een eigen thema, namelijk prehistorie, Romeinse tijd, vroege middeleeuwen, late middeleeuwen en de nieuwe tijd. Het inrichten van deze vitrines is een enorm precisiewerk. De vondsten in de vitrines zijn samengesteld door het provinciaal depot van bodemvondsten van Utrecht en de AWN. Alle vitrines geven een heel mooi beeld van wat voor soort vondsten je vindt in de provincie Utrecht en natuurlijk wat men gebruikte in de verschillende periodes.

 

Deze week worden ook de vitrines van het Universiteitsmuseum ingericht met een mediterrane collectie die voornamelijk uit Grieks aardewerk zal bestaan. Met deze collectie gaan op de maandagen in het ArcheoLAB de archeologiestudenten van de Universiteit Utrecht aan de slag. Als je meer wilt weten over Mediterrane Archeologie is het zeker de moeite waard om op de maandag middag een keertje langs te komen.

Voor ons is het aftellen begonnen naar de opening. Wat er nu staat is prachtig en het ArcheoLAB wordt een plek waar jong en oud van gaat genieten. Hier zullen binnenkort niet alleen vrijwilligers aan het werk gaan maar zal ook het verhaal van Utrecht verteld worden. U bent van harte welkom in het ArcheoLAB vanaf 31 januari in het Universiteitsmuseum.

 

Utrecht in de steigers

Door: Alexander van de Bunt, adviseur archeologie bij Landschap Erfgoed Utrecht

Sinds mijn vorige blog stukje in december is er heel veel gebeurd rondom de ArcheoHotspot Utrecht. Zo begonnen we met het werven van vrijwilligers, een preview op 10 januari, de voorbereidingen voor de inrichting en natuurlijk de opening op 27 januari. Hier zijn we natuurlijk nog druk mee bezig. 

Kinderen aan het werk met Romeins materiaal tijdens de Nieuwjaarsduik in de Winkel van Sinkel.

Op 10 januari hadden we tijdens de Nieuwjaarsduik in de Winkel van Sinkel een preview van de ArcheoHotspot Utrecht. Hier konden kinderen werken met Romeins materiaal uit Fort Vechten (Fectio). Daarnaast was er een museumspecial over C14 datering, hier moest je dan erachter komen hoe oud het mysterieuze bot was (en van welk dier). Deze dag is bezocht door honderden mensen.

Kom jij erachter hoe oud dit bot is?

Begin december 2015 ging de vrijwilligersvacature online voor de ArcheoHotspot Utrecht en verschenen mooie stukjes in diverse stads en regiobladen. Op de vacature hebben we ontelbare brieven en mails van mensen ontvangen die stonden te trappelen om te beginnen in de ArcheoHotspot Utrecht. De vacature was zelfs zo populair dat er inmiddels een wachtlijst is aangelegd.

Op dit moment hebben we een groep van ongeveer 70 vrijwilligers die vanaf 31 januari gaan beginnen in de ArcheoHotspot Utrecht. Daarnaast moeten deze vrijwilligers goed voorbereid worden op het werk in de ArcheoHotspot. Om deze reden hebben we twee introductiebijeenkomsten georganiseerd op donderdag 14 en zaterdag 16 januari. Tijdens deze bijeenkomsten stelde ons in de gelegenheid om met iedereen kennis te maken en om meer over het project te vertellen en wat je daarin gaat doen als vrijwilliger. 

Henk Rebel vertelt over vrijwilligerswerk in de AWN.

Wat vertel je dan tijdens zo'n bijeenkomst? Op deze bijeenkomsten vertel je meer over alle betrokken partners (namelijk de AWN, het Universiteitsmuseum van Utrecht en landschap Erfgoed Utrecht), wat is een ArcheoHotspot, wat doe je daar als archeoloog/vrijwilliger, hoe werkt het inroostersysteem, enzovoorts. Voor de laatste presentatie hadden we Meliantha Lelieveld (archeoloog en vrijwilliger in de ArcheoHotspot Amsterdam) uitgenodigd om meer te vertellen over vrijwilligerswerk in de ArcheoHotspot Amsterdam.

Aan het einde van de bijeenkomst zijn we met alle (aspirant) vrijwilligers gaan kijken naar de locatie waar de ArcheoHotspot Utrecht gaat komen in het Universiteitsmuseum over minder dan twee weken. Hier stonden op dat moment nog wat lege vitrines en kasten die komende week rijkelijk gevuld gaan worden met archeologie uit verschillende periodes. Iedereen liet dit beeld verder op zich inwerken en werd alleen nog maar enthousiaster!

Komende week gaan we ons druk bezig houden met het inplannen van de vrijwilligers, de inrichting en opbouw van de ArcheoHotspot Utrecht, er valt namelijk nog veel te doen tot aan de opening. Wij hopen u op 27 januari tijdens de opening of vanaf 31 januari in de ArcheoHotspot Utrecht te ontvangen.

Mijn stage bij ArcheoHotspots

Hallo iedereen!

Ik ben Louise, 23 jaar, en studente Archeologie aan de Universiteit Leiden. In het kader van een Maatschappelijk Stage ben ik afgelopen oktober begonnen bij ArcheoHotspots. Het Maatschappelijk Stage heeft als doel om naast ervaring op te doen op het archeologische veld, ook ervaring te krijgen met de terugkoppeling van archeologie op de samenleving. Daar is ArcheoHotspots dus perfect voor! De samenwerking die wordt aangegaan tussen verschillende belanghebbenden van archeologie spreekt me erg aan en vind ik ontzettend belangrijk. Uiteindelijk gaat het erom dat er meer draagvlak komt voor archeologie, en dat moet je samen doen! Ik vind dat ArcheoHotspots hier grote stappen in zet!

Mijn taak bij ArcheoHotspots is om de verschillende ArcheoHotspots te evalueren. Dit heeft als doel om te achterhalen of alles goed gaat met het project en wat er eventueel beter kan. In eerste instantie gaat het om de ervaring van de vrijwilligers en medewerkers, maar ook om de bezoekers. Voor de evaluatie heb ik enquêtes voor de vrijwilligers en de bezoekers gemaakt en interviewvragen voor de hoofdvrijwilligers en medewerkers geformuleerd. In ArcheoHotspot Amsterdam vond al in februari 2015 een eerste evaluatie plaats, door middel van een enquête voor de vrijwilligers. Deze kon ik dus goed gebruiken voor de nieuwe enquête, waarbij het mijn doel was om deze zoveel mogelijk hetzelfde te laten, zodat er vergelijking mogelijk is tussen de resultaten. Omdat er in Amsterdam dus al een enquête is geweest, houdt de tweede evaluatie van de vrijwilligers ook interviews in.

Ik merk dat ik erg veel leer van deze stage; mijn communicatie skills zijn zeker verbeterd! Het is erg leuk om met veel verschillende mensen in aanraking te komen. Ik krijg met deze stage ook een goed beeld van de verschillende belanghebbenden en stakeholders van archeologie, en hoe je hiermee het beste kunt communiceren. Hoe kun je dit beter leren dan in de praktijk?! Het is ook erg leuk en leerzaam om ervaring op te doen met het maken van enquêtes, het houden van interviews en het verwerken van de resultaten van deze onderzoeksmethoden.

Ik zit nu alweer in de laatste maand van mijn stage; de studie gaat immers gewoon door en wordt weer een stuk drukker vanaf februari! Deze maand hou ik me dus echt bezig met het afnemen van de interviews, alle voorbereidingen zijn inmiddels getroffen. In februari ga ik tussen de studie door alle gegevens verwerken en uitwerken in een evaluatieverslag. Na wat aanvankelijke communicatie problemen is alles gelukkig helemaal goed gekomen, en over het algemeen heb ik veel plezier met mijn stage. ArcheoHotspots is een ontzettend leuk project, waar we naar mijn idee veel behoefte aan hebben vanuit de maatschappij!

Groetjes,
Louise